Soft Grunge Tumblr: era 2014 i co z niej zostało

Zrzut ekranu z 2014 roku: ziarniste zdjęcie, lekko prześwietlone, dziewczyna w za dużej flanelowej koszuli na tle pomalowanej na biało ściany, pod spodem podpis małymi literami. Nad nim licznik rebloga z sześciocyfrową liczbą. Kto miał wtedy od czternastu do dwudziestu lat, widział ten obraz sto razy, nigdy nie wiedząc, kto jest na nim uwieczniony. O to właśnie chodziło.

Soft Grunge Tumblr opisuje język obrazu i styl ubierania, które powstały na Tumblrze między 2012 a 2015 rokiem: sprane koszulki zespołów, koszule w tartan, podarte jeansy, chokery i buty w typie Doc Martens, fotografowane w zimnym świetle i przygaszonych barwach. Podstawy estetyki znajdziesz w Soft Grunge Fashion Guide, tutaj chodzi o samą erę Tumblra.

Widzimy ten styl właśnie po raz drugi, i to u ludzi, którzy w 2014 roku chodzili do podstawówki. To, co noszą, nie jest tym samym co wtedy, ale wyraźnie stamtąd pochodzi. Kolejne sekcje rozdzielają to, czym był Tumblr, co z tego zostało i co dziś lepiej zostawić.

Tumblr Grunge nigdy nie był subkulturą z koncertami, wytwórniami i bramkarzami. Był formatem obrazu. Na platformie nie liczyło się to, co ktoś posiadał, tylko to, jak wyglądało zdjęcie: struktura ziarna, zimny balans bieli, przycięte krawędzie kadru, rzadko cała twarz. Ubranie było w tym jednym z rekwizytów, obok paczek papierosów, pudełek po kasetach i szpitalnych opasek.

Powstał z tego styl, który różni się od prawdziwego grunge'u lat dziewięćdziesiątych w dwóch punktach. Po pierwsze był miększy: mniej brudu, więcej pastelu, chokery zamiast koszul termicznych. Po drugie był wykurowany. Ktoś zbudował każdy z tych zestawów pod kamerę, nawet jeśli efekt miał wyglądać, jakby rano wyciągnięto go z kosza na pranie. Gdzie dokładnie przebiega granica, opisuje szerzej porównanie Soft Grunge kontra Hard Grunge.

Te trzy liczby tłumaczą, dlaczego styl tak łatwo daje się ożywić. Estetyka z pięcioma klockami jest odtwarzalna. Kto chciał wtedy dołączyć, nie potrzebował budżetu, tylko pchlego targu i nożyczek. Dokładnie to czyni ją dziś znowu atrakcyjną dla ludzi, którzy nie chcą wydać trzystu euro na jeden look.

2014 to rok wymieniany w niemal każdym podsumowaniu, i ma to trzeźwy powód. Platforma miała największą aktywną bazę użytkowników, zdjęcie ze smartfona było wystarczająco dobre na pełny ekran, a gust muzyczny grupy docelowej szedł równolegle: Lana Del Rey, The Neighbourhood, Arctic Monkeys w trzeciej fazie. Obraz, dźwięk i ubranie tworzyły zamknięty świat.

Nowe było to, że styl rozszedł się bez sklepów. Żadna sieciówka nie sprzedawała w 2014 roku Soft Grunge, nie było kampanii ani wybiegu. Pieces pochodziły z second handów, z szaf starszego rodzeństwa i z dwóch, trzech sklepów internetowych, które były dość szybkie. Reszta była samoróbką.

• Koszulka zespołu – sprana, rozciągnięta, nadruk w połowie odprysnięty. Nirvana, Joy Division, The Cure.
• Flanelowa koszula – noszona na rozpięto, nigdy zapięta, zwykle o dwa rozmiary za duża.
• Podarte jeansy – jasne pranie, rozdarcia na kolanie, chętnie podwinięte.
• Choker – czarna taśma tatuażowa albo wąska skóra, znak rozpoznawczy tej ery.
• Ciężki but – sznurowany boot albo platforma, zawsze z widoczną podeszwą.

Te pięć Pieces to powód, dla którego revival działa. Wszystkie da się nadal produkować, wszystkie nadal nosić, i żadna z nich nie jest przypisana do konkretnej sylwetki. Zmieniła się proporcja, i do tego wracamy niżej.

Nie ma jednej oficjalnej nazwy, tylko kilka, które się nakładają i były ważone różnie w zależności od momentu. Kto szuka dzisiaj, natyka się na cztery określenia, które wszystkie opisują ten sam świat obrazów, ale kładą inne akcenty.

Pojęcie Tumblr Girl Era nie oznacza ubrań, tylko okres. Chodzi o fazę, w której dominował określony obraz siebie: młody, melancholijny, lekko nieobecny, zawsze tuż obok kamery. To, że ten obraz siebie jest dziś omawiany krytycznie, należy do tej historii i nie czyni jej mniej formującą.

Z Tumblr Girl Era zostały trzy rzeczy. Pierwsza to język obrazu: ziarniste zdjęcia, zimne światło, przycięte kompozycje do dziś kształtują co drugi mood feed. Druga to muzyka, która po raz drugi przechodzi przez listy przebojów. Trzecia to szafa.

Nie został ton. Romantyzująca opowieść wokół smutku, którą Tumblr wtedy niósł, czytana jest dzisiaj wyraźnie inaczej, i słusznie. Kto cytuje ten styl, cytuje ubranie i fotografię, nie postawę za nimi. To nie jest niuans, tylko różnica między stylem a przebraniem.

Praktycznie oznacza to przesunięcie w budowie. Wersja tumblrowa była zbudowana pod zdjęcia i w ruchu działała tylko w połowie. Dzisiejsza wersja musi wytrzymać cały dzień, więc krój wygrywa z motywem. Dokładnie dlatego Pieces poniżej wyglądają inaczej niż ówczesne zrzuty ekranu.

Górna część niesie look. W wersji tumblrowej była to prawie zawsze sprana koszulka z nadrukiem, albo zespół, albo krótkie angielskie zdanie. Na to przychodziło albo nic, albo rozpięta koszula. Sylwetka była prosta i raczej szeroka, dół kończył się nisko.

Dziś ta sama zasada działa w trzech wariantach. Sprana koszulka pozostaje bazą. Przylegający longsleeve pod spodem zastępuje ówczesną siatkę i na co dzień jest znacznie odporniejszy. Trzecia droga to polo z jerseyu albo koszulka w spranym tonie z grafiką, która ma tę samą niedbałość, nie wyglądając jak znalezisko merchowe.

Zasada dla góry jest prosta: jedna Piece może wyglądać na zużytą, reszta nie. Kto nosi jednocześnie spraną koszulkę, rozciągnięte jeansy i zniszczone boots, ląduje przy przebraniu. Czysty but albo nienaruszona kurtka stabilizuje cały zestaw, nie zdradzając idei.

Tak, ale już nie jako zjawisko tumblrowe. Styl przeżył platformę, bo jego klocki nigdy nie były do platformy przypisane. To, co powstało na Tumblrze, chodzi dziś na krótkich wideo, pod inną nazwą i w innej proporcji, i trafia tam na pokolenie, które pierwszą falę zna tylko z drugiej ręki.

Najbardziej widoczną różnicą jest objętość. W 2014 wszystko było skrojone wąsko, dziś prawie wszystko leży szeroko. Koszulka zespołu, która wtedy przylegała do ciała, noszona jest teraz o dwa rozmiary większa. Spodnie nie są już skinny, tylko proste do szerokich. Kolory zostały te same, forma nie.

Kto buduje ten look dzisiaj, nie powinien więc orientować się na zrzuty ekranu, tylko na własną posturę. Obrazy z Tumblra pokazują niemal wyłącznie jeden typ ciała w określonej odległości od kamery. To nie wzorzec, tylko ujęcie chwili. Pieces działają szerzej, niż sugerują archiwalne zdjęcia.

Na dole zmieniło się najwięcej. Wersja tumblrowa znała praktycznie tylko dwie opcje: skinny jeans z rozdarciami na kolanach albo krótką spódnicę w tartan na nieprzezroczystych rajstopach. Oba były wąskie, oba podkreślały długość nogi, oba wyglądają dziś natychmiast na 2014.

Dzisiejsze tłumaczenie idzie w szerokość. Proste albo szerokie jeansy z dyskretnym praniem niosą tę samą myśl, nie dostarczając przy okazji rocznika. Denimowe szorty z widocznymi nitami albo haftem działają latem jako zamiennik spódnicy. Decyduje kontrast: jeśli góra jest szeroka, dół nie może też się rozlewać.

Dla długości obowiązuje prosta kontrola: dół powinien leżeć na bucie, nie unosić się nad nim i nie znikać pod nim. Za krótki dół sprawia, że ciężkie boots wyglądają masywnie, za długi zjada je w całości. To połowa różnicy między zestawem a stertą Pieces.

W ruchu widać to, co połyka stopklatka. Materiał, który opada, wygląda inaczej niż materiał napięty, i dokładnie na tym wykładają się liczne próby revivalu. Jeśli nie masz pewności, sprawdź zestaw w chodzie, a nie przed lustrem.

Pastel Grunge nie jest osobnym trendem, tylko jaśniejszym torem tego samego ruchu. Pieces są identyczne, paleta nie. Zamiast czerni, szarości i burgunda dochodzą róż, liliowy i blada mięta, zwykle jako pojedynczy akcent na poza tym ciemnej bazie.

Zasada za tym to kontrast przez powściągliwość. Różowe pasmo włosów, liliowa koszulka pod czarną flanelą, jasna podeszwa przy poza tym ciemnych boots. Gdy tylko w zestawie pojawi się więcej niż jeden ton pastelowy, przechyla się on w inną stronę i nie ma już nic wspólnego z grunge'em.

Kto chce zbudować paletę systematycznie, znajdzie wartości kolorów wraz z logiką łączenia w osobnym wpisie na ten temat. Dla looku tumblrowego wystarczy reguła kciuka: ciemna baza, jeden jasny punkt, i ten może spokojnie siedzieć na twarzy albo we włosach zamiast na ubraniu.

Makijaż ery Tumblra szedł za tą samą logiką co ubranie: celowa niedokończoność. Rozmazany czarny kajal na dolnej powiece, blada cera, ciemna albo głęboko czerwona szminka i róż, który wyglądał raczej na chłód niż na świeżość. Nic z tego nie miało sprawiać wrażenia świeżo nałożonego.

Dziś to samo podejście działa lepiej przy mniejszej ilości produktu. Rozmazany liner wystarczy, jeśli reszta pozostaje spokojna. Tym, co w 2014 dochodziło dodatkowo, była kamera: prześwietlenie wygładzało przejścia, które w świetle dnia wyglądają twardo. Kto nosi ten look offline, mocniej rozciera i mniej nakłada.

To samo dotyczy włosów. Era Tumblra znała odrośnięte odrosty, do połowy wypłukany kolor i tępo ścięta grzywkę. Wszystkie trzy nadal działają, ale tylko pojedynczo. W kombinacji wygląda to na wysiłek, a wysiłek jest dokładnie tym, czego ten styl nie chce pokazywać.

Trzecia warstwa to Piece, która z dwóch ubrań robi zestaw. Na Tumblrze była to prawie zawsze rozpięta flanelowa koszula albo jeansowa kurtka, chętnie o rozmiar za duża i nigdy zapięta. Kurtka była ramą, nie źródłem ciepła, i dokładnie tak była fotografowana.

Funkcjonalnie są trzy użyteczne opcje. Jeansowa kurtka w jasnym praniu to najprostsza droga z powrotem do tej ery. Góra track setu przekłada tę samą myśl na bardziej sportową teraźniejszość. Kamizelka na longsleeve zastępuje obie, gdy jest cieplej, i mimo to utrzymuje liczbę warstw na trzech.

Decydujące jest to, żeby trzecia warstwa pozostała otwarta. Zapięta kurtka zasłania koszulkę, a wraz z nią znika jedyna Piece, która jednoznacznie znaczy ten styl. Jeśli marzniesz, włóż coś przylegającego pod spód zamiast zapinać coś na wierzchu.

Kolejność nie jest dowolna. Góra i spodnie decydują o sylwetce, kurtka i akcesoria tylko o wyrazie. Kto zaczyna od chokera, a krój odkłada na koniec, ma na końcu detal bez rusztowania.

Pytanie wraca regularnie i ma niespektakularną odpowiedź. Nazwany system stylu obniża próg wejścia. Kto wie, że look składa się z pięciu Pieces, może go przetestować, nie musząc wymyślać się na nowo. Nazwa jest skrótem, nie deklaracją.

Do tego dochodzi tempo. Styl z etykietą da się wyszukać, porównać i znowu opuścić. To tłumaczy, dlaczego ta sama osoba przechodzi w ciągu roku przez trzy estetyki i żadnej nie zdradza. Ubranie działa tu jako język, nie jako deklaracja tożsamości, a to pomysł starszy, niż się wydaje.

Berlin, Poznań, Tokyo: ten sam look wygląda w każdym mieście inaczej, bo baza pozostaje lokalna. W Berlinie dominuje czerń, a but jest cięższy, w Tokyo sylwetka wychodzi węższa. To nie sprzeczność wobec estetyki, tylko dowód, że ona działa.

Klasyczny tumblrowy zestaw składał się z koszulki zespołu, skinny jeansów z rozdarciami na kolanach, rozpiętej flaneli, chokera i boots. Sylwetka była wąska na całej długości, jedyna szerokość szła z koszuli. Fotografowano z lekka z góry, co dodatkowo wyciągało proporcję.

Dzisiejsza wersja odwraca to. Góra robi się szersza, spodnie proste, a szerokość wędruje w dół zamiast na boki. Kamizelka zastępuje flanelę, gdy jest cieplej. Choker zostaje, bo jest jedyną Piece, która niedwuznacznie ustanawia odniesienie do tej ery.

Kto położy obie wersje obok siebie, zobaczy: to te same Pieces w innej kolejności. To dobra wiadomość dla wszystkich, którzy mają jeszcze pudła z czasów szkolnych. Szafy nie trzeba kupować od nowa, trzeba ją inaczej zestawić.

Jeden detal z klipu warto przejąć: nity. Twardy metalowy detal powstrzymuje look przed przechyleniem się w czystą nostalgię. Bez tej krawędzi z części grunge'owej zostaje niewiele, a efekt czyta się jako vintage zamiast jako styl.

Kwestia koloru decyduje bardziej niż dobór Pieces. Trzy tony w zestawie to górna granica, a jeden z nich powinien być czarny. Wszystko powyżej wygląda na wysiłek, a wysiłek jest w tym stylu jedynym prawdziwym tabu.

Większość nieudanych prób rozbija się nie o dobór Pieces, tylko o ilość. Kto nosi naraz wszystko, co w 2014 było w feedzie, produkuje przebranie. Pięć poniższych błędów widzimy najczęściej i wszystkie da się naprawić jedną decyzją.

Szósty punkt pojawia się rzadziej, ale kosztuje: zły but. Lekki sneaker pod poza tym poprawnym zestawem odbiera całości ciężar. But nie jest w tym stylu zakończeniem, tylko elementem nośnym, i może spokojnie być najcięższą Piece.

Są dwie użyteczne drogi. Pierwsza to second hand i przy flaneli, koszulkach zespołów i jeansowych kurtkach trudno go pobić: tam Pieces są już noszone, a dokładnie tego ten look potrzebuje. Wadą jest przypadkowość, bo rozmiar i krój rzadko pasują jednocześnie.

Druga droga to celowane zakupy tych Pieces, przy których decyduje krój: spodnie, kurtka, akcesoria. Tu nowy towar się opłaca, bo dobry krój trzyma resztę szafy razem. U nas te Pieces leżą w kolekcjach posortowanych według kategorii, żeby szukanie nie zaczynało się od zera.

Ostatnia praktyczna uwaga co do kolejności: najpierw spodnie, potem góra, potem trzecia warstwa. Kto zaczyna odwrotnie, kupuje trzy kurtki i i tak nie ma zestawu. Sylwetka powstaje na dole, cała reszta się na tym buduje.

Poniższe pytania pojawiają się regularnie w wyszukiwaniach i wiadomościach. Odpowiadamy na nie tu krótko, żeby research nie kończył się przy pięciu otwartych zakładkach.

Zostaje pytanie, co zrobić z estetyką, której platforma w tej formie już nie istnieje. Odpowiedź jest niespektakularna i dokładnie dlatego nośna: zostawia się Pieces, a pomija rocznik.