Avant Garde Dark Fashion: Ο style οδηγός για το σκοτεινό look

Ένα σακάκι που κάθεται σαν πανοπλία. Ένα παντελόνι με περισσότερο ύφασμα παρά σιλουέτα. Ένα μπλουζάκι χωρίς στάμπα που παρ' όλα αυτά λέει περισσότερα από κάθε λογότυπο. Αυτή είναι η στιγμή που ξεκινά το Avant Garde Dark Fashion: εκεί όπου το Gothic αφήνει τα σύμβολά του και μένει μόνο η κοπή. Όποιος ψάχνει avant garde dark fashion, σπάνια ψάχνει για περισσότερο μαύρο. Ψάχνει για μια εφαρμογή που μοιάζει με απόφαση.

Το Avant Garde Dark Fashion είναι η τομή δύο κινημάτων: της αποδόμησης από την avant-garde μόδα και του σκοτεινού χρωματικού κόσμου από τη Gothic μόδα. Το αποτέλεσμα είναι ασύμμετρες κοπές, υπερβολικές αναλογίες και μια σχεδόν εντελώς μονόχρωμη παλέτα που βάζει τη δομή πάνω από τη διακόσμηση. Αυτός ο οδηγός δείχνει από πού προέρχεται το look, ποιες αρχές δόμησης το κρατούν και με ποια κομμάτια από μπουφάν, παντελόνια, tops και αξεσουάρ το χτίζεις μόνος σου. Στο τέλος δεν στέκεται ένα έτοιμο outfit προς αγορά, αλλά ένα σετ δόμησης – η απόφαση για το ποιες αρχές συνδυάζεις μένει σε σένα.

Το Avant Garde Dark Fashion περιγράφει ρούχα που συνδέουν σκοτεινούς χρωματικούς κόσμους με πειραματική κοπή: ασύμμετρα στριφώματα, επικαλυπτόμενες στρώσεις, σιλουέτες που παραμορφώνουν το σώμα αντί να το τονίζουν. Ο όρος προέρχεται από τα γαλλικά και σημαίνει κυριολεκτικά "εμπροσθοφυλακή" – στο πλαίσιο της μόδας δηλαδή οι θέσεις που ξεχωρίζουν συνειδητά από το mainstream, πριν το ακολουθήσουν οι υπόλοιποι. Το Dark Fashion δίνει τον χρωματικό κόσμο: μαύρο ως βάση, σπασμένο λευκό και ανθρακί ως μοναδικές αποκλίσεις. Μαζί προκύπτει ένα look που φωτογραφίζεται πιο δύσκολα από την κλασική Streetwear – επειδή το μήνυμα τρέχει μέσα από επιφάνεια και σκιά, όχι μέσα από ένα μοτίβο που η κάμερα πιάνει αμέσως.

Η διαφορά από το κλασικό Gothic βρίσκεται στον συμβολισμό. Το κλασικό Gothic δουλεύει με αναγνωρίσιμα σημάδια: σταυροί, δαντέλα, βελούδο, ονόματα συγκροτημάτων στο στήθος. Το Avant Garde Dark Fashion τα εγκαταλείπει σχεδόν εντελώς. Το μήνυμα βρίσκεται στην ίδια την κοπή – σε μια ραφή που μένει ορατή, σε ένα μανίκι δύο εκατοστά πιο μακρύ, σε ένα παντελόνι που δεν κάθεται αλλά κρέμεται. Όποιος ανακατεύει και τα δύο, νερώνει και τους δύο κώδικες. Όποιος τα χωρίζει, καταλαβαίνει γιατί stylists στο Βερολίνο και την Αμβέρσα κρατούν αυτό το look μέχρι σήμερα.

Οι ρίζες βρίσκονται σε δύο ξεχωριστά κινήματα της δεκαετίας του '80. Από τη μία η ιαπωνική αποδόμηση, που στο Παρίσι έδειξε ρούχα που έμοιαζαν σκόπιμα ημιτελή: ανοιχτές ραφές, ασύμμετρα άκρα, ύφασμα που πέφτει πάνω στο σώμα αντί να το σχηματίζει. Από την άλλη η πρώιμη Gothic υποκουλτούρα στη Βρετανία, που έκανε το μαύρο στολή πολύ πριν τα σπίτια μόδας πιάσουν το θέμα. Και τα δύο κινήματα συναντήθηκαν στη δεκαετία του 2000, όταν σχεδιαστές από την Αμβέρσα άρχισαν να δείχνουν αποδομημένες κοπές σταθερά στο μαύρο. Ό,τι πριν ήταν δύο ξεχωριστές γλώσσες – κατασκευή από τη μία, χρώμα από την άλλη – έγινε έτσι ένα κοινό λεξιλόγιο που εξελίσσεται μέχρι σήμερα.

Από τότε το look τρέχει παράλληλα σε δύο επίπεδα: ως αισθητική runway σε fashion weeks και ως στολή του δρόμου σε πόλεις με ισχυρή club και καλλιτεχνική σκηνή. Το Βερολίνο ανήκει εκεί, όπως και η ίδια η Αμβέρσα και το Τόκιο. Αυτό που ενώνει αυτές τις πόλεις δεν είναι μια μάρκα, αλλά μια στάση: ρούχα που διεκδικούν χώρο χωρίς να είναι θορυβώδη.

Η εικόνα δείχνει περί τίνος πρόκειται: μια σιλουέτα που προκύπτει μέσα από στρώσεις, όχι μέσα από χρώμα. Ένα puffer πάνω από ένα στενό παντελόνι, και τα δύο στον ίδιο τόνο. Ακριβώς αυτή η αρχή – να βάζεις όγκο απέναντι στη στενότητα, να μένεις μέσα σε έναν χρωματικό κόσμο – εμφανίζεται ξανά σε σχεδόν κάθε λειτουργική avant-garde εφαρμογή.

Τρία ονόματα εμφανίζονται σχεδόν σε κάθε ιστορία του look, ακόμη κι αν κανένα τους δεν εμφανίστηκε ποτέ ως "Gothic σχεδιαστής". Έδωσαν τα εργαλεία με τα οποία χτίζεται το look μέχρι σήμερα.

• Ann Demeulemeester – Βελγίδα σχεδιάστρια, της οποίας οι ασύμμετρες, συχνά μονόπλευρα κομμένες σιλουέτες έκαναν το αποδομημένο look αποδεκτό.
• Yohji Yamamoto – Ιάπωνας σχεδιαστής, του οποίου η δουλειά με υπερβολικές αναλογίες και σχεδόν αποκλειστικά μαύρο θεωρείται σημείο αναφοράς από τη δεκαετία του '80.
• Comme des Garçons – το label που έκανε τις "ημιτελείς" ραφές και τις συνειδητά ασύμμετρες κοπές δική του υπογραφή.

Κανένα από αυτά τα τρία ονόματα δεν στάθηκε ποτέ για Gothic με τη στενή έννοια – η δουλειά τους ωστόσο έδωσε το λεξιλόγιο από το οποίο αντλεί το look μέχρι σήμερα. Όποιος καταλαβαίνει τις αρχές πίσω από τα ονόματα, δεν χρειάζεται πια καθόλου να ξέρει τα ίδια τα ονόματα.

Αυτό που έχουν κοινό αυτές οι τρεις υπογραφές είναι μια αρχή που μεταφέρεται απευθείας σε καθημερινά ρούχα: Ένα κομμάτι κρατά την κίνηση, το άλλο μένει ακίνητο. Ποτέ και τα δύο ταυτόχρονα. Ακριβώς εδώ αποτυγχάνουν οι περισσότερες πρώτες προσπάθειες – πάρα πολύς όγκος πάνω και κάτω ταυτόχρονα γέρνει το look προς το θεατρικό αντί για το κατασκευασμένο.

Το κλασικό Gothic look κινείται από σύμβολα: βελούδο, δαντέλα, σταυροί, ονόματα συγκροτημάτων, συχνά συμπληρωμένα με ορατό piercing και σκούρο μακιγιάζ. Προέκυψε από τη σκηνή post-punk των τελών του '70 και των αρχών του '80 και λειτουργεί μέχρι σήμερα μέσα από την αναγνωρισιμότητα – όποιος φοράει Gothic θέλει να διαβάζεται ως μέρος αυτής της σκηνής. Το Avant Garde Dark Fashion παίρνει τον χρωματικό κόσμο, αλλά αφήνει τον συμβολισμό εντελώς να πέσει. Και οι δύο κώδικες προέρχονται ιστορικά από την ίδια γωνιά, έχουν όμως εξελιχθεί έκτοτε προς διαφορετικές κατευθύνσεις – ο ένας μέσα από σημάδια, ο άλλος μέσα από φόρμα.

Στην πράξη αυτό σημαίνει: Μια avant-garde εφαρμογή λειτουργεί και χωρίς κανένα Gothic διακριτικό. Κανένας σταυρός, κανένα βελούδο, καμία δαντέλα – και παρ' όλα αυτά ξεκάθαρα σκοτεινό, επειδή η κοπή και η χρωματική παλέτα αναλαμβάνουν τη δουλειά που αλλιώς κάνουν τα σύμβολα. Όποιος θέλει να ανακατέψει και τις δύο γλώσσες, ας το κάνει συνειδητά: μια μεμονωμένη Gothic λεπτομέρεια, όπως ένα μενταγιόν σταυρού, λειτουργεί πιο δυνατά σε μια αλλιώς καθαρά κατασκευασμένη εφαρμογή παρά δέκα από αυτές σε ένα υπερφορτωμένο look.

Για όλους όσοι θέλουν να πάρουν το συμβολικά κινούμενο Gothic look ως αφετηρία, αξίζει η παράκαμψη μέσα από τον pillar οδηγό – εκεί στέκονται οι βάσεις πάνω στις οποίες χτίζει αυτό το άρθρο. Όποιος θέλει να μπει απευθείας στην κατασκευή, μένει καλύτερα εδώ.

Πέντε αρχές εμφανίζονται πρακτικά σε κάθε λειτουργική avant-garde-dark εφαρμογή. Δεν είναι κανόνες με τη στενή έννοια, αλλά δομικά στοιχεία από τα οποία συντίθεται ένα look – συνήθως δύο έως τρία ταυτόχρονα, σπάνια και τα πέντε μαζί.

Πιο εύκολα φαίνεται με ένα παράδειγμα: Ένα υπερμεγέθες παλτό πάνω από ένα στενό παντελόνι συνδυάζει ήδη δύο αρχές – υπεραναλογία πάνω, αντίθεση στρώσεων στη σιλουέτα. Συμπληρωμένο με ορατά φερμουάρ στο παλτό, γίνονται τρεις. Περισσότερα μια μεμονωμένη εφαρμογή σπάνια χρειάζεται.

Στο βίντεο γίνεται ορατό ό,τι στο χαρτί μένει αφηρημένο: Η κίνηση του υφάσματος κρατά εξίσου πολύ μήνυμα όσο και η ίδια η κοπή. Ένα άκαμπτο ύφασμα στην ίδια σιλουέτα θα φαινόταν εντελώς διαφορετικά – γι' αυτό η επιλογή υλικού ανήκει αναπόσπαστα στην κατασκευή, όχι ως εκ των υστέρων σκέψη.

Η εξωτερική στρώση κρατά σε αυτό το look την περισσότερη ευθύνη. Είναι συνήθως το κομμάτι που ορίζει τη σιλουέτα – όλα από κάτω αντιδρούν σε αυτό. Δύο δρόμοι λειτουργούν αξιόπιστα: ένα bomber με καθαρή, σχεδόν στρατιωτική δομή που μεταφέρει σκληρότητα μέσα από κοπή αντί για τύπωμα, ή ένα tactical σετ που συγκεντρώνει πολλές στρώσεις σε ένα κομμάτι.

Στην επιλογή της εξωτερικής στρώσης συναποφασίζει η σιλουέτα από κάτω. Ένα ογκώδες bomber απαιτεί ένα στενό παντελόνι, αλλιώς η ισορροπία γέρνει. Ένα tactical σετ με δική του δομή λειτουργεί αντίθετα και πάνω από ένα φαρδύτερο παντελόνι – επειδή το ίδιο το σετ δίνει ήδη τις αντιθέσεις που αλλιώς θα έπρεπε να δημιουργήσει ο συνδυασμός.

Εκεί όπου η κλασική Streetwear κρατά το παντελόνι συχνά ουδέτερο, γίνεται εδώ το δεύτερο statement κομμάτι. Wide-leg κοπές, πολυστρωματικές κατασκευές ή cargo σιλουέτες με ορατές ραφές αναλαμβάνουν το έργο που αλλιώς θα αναλάμβανε ένα τύπωμα. Σημαντική είναι η ισορροπία προς την πάνω στρώση: Αν το μπουφάν είναι ήδη ογκώδες, το παντελόνι μένει στενότερο. Αν το μπουφάν είναι στενό, το παντελόνι επιτρέπεται να αναλάβει την κίνηση.

Και οι δύο κοπές συνδυάζονται με τα ίδια πάνω κομμάτια, αλλά φαίνονται διαφορετικά: Το πολυστρωματικό wide-leg παντελόνι τονίζει επιφάνεια και κίνηση, η cargo παραλλαγή με ορατές αλυσίδες ποντάρει περισσότερο σε λεπτομέρειες που ταλαντεύονται στο περπάτημα. Όποιος είναι αβέβαιος ξεκινά με την πιο ήρεμη wide-leg επιλογή – συγχωρεί περισσότερα στον συνδυασμό.

Όποιος θέλει να κατανοήσει τις ιστορικές ρίζες, βρίσκει εκεί την αφετηρία πολλών σιλουετών που ισχύουν μέχρι σήμερα ως avant-garde αναφορά. Πίσω στην κατασκευή: μια πρόταση αποδίδει την αρχή με ακρίβεια.

Αυτή η πρόταση εξηγεί επίσης γιατί το look αντιγράφεται δύσκολα: Ένα τύπωμα αναπαράγεται σε δευτερόλεπτα, μια λειτουργική σιλουέτα όχι. Ακριβώς αυτό κάνει τη διαφορά ανάμεσα σε μια εφαρμογή που μοιάζει με κοστούμι και μία που μοιάζει με στάση.

Ενώ το μπουφάν και το παντελόνι χτίζουν τη σιλουέτα, το top μένει συνήθως η ήρεμη επιφάνεια ανάμεσα. Ένα polo με διακριτικό γιακά-σταυρό ή ένα ξεπλυμένο μπλουζάκι σε σπασμένο μαύρο λειτουργεί καλύτερα από ένα θορυβώδες graphic μπλουζάκι – ακριβώς επειδή φέρνουν ηρεμία σε μια αλλιώς κινούμενη εφαρμογή. Το top είναι το σημείο όπου το look κάνει παύση.

Και τα δύο κομμάτια λειτουργούν ως βάση για layering εξίσου καλά όπως και σόλο κάτω από ένα ανοιχτό παλτό. Το distressed layer-tee φέρνει επιπλέον υφή, χωρίς να χρειάζεται τύπωμα – ακριβώς η λογική υφή-αντί-για-τύπωμα από τις πέντε αρχές δόμησης πιο πάνω.

Όποιος μπαίνει καινούριος στο look, σχεδόν πάντα υπερφορτώνει την πρώτη προσπάθεια. Ο κανόνας 3-3-3 είναι ένας απλός βασικός κανόνας εναντίον αυτού: το πολύ τρεις στρώσεις, το πολύ τρεις χρωματικοί τόνοι, το πολύ τρεις υφές ανά outfit. Δεν προέρχεται από κάποιο επίσημο σύνολο κανόνων, αλλά έχει επικρατήσει ως πρακτικός προσανατολισμός σε κύκλους styling – επειδή αποτρέπει ακριβώς τα λάθη που γέρνουν το look προς το θεατρικό.

Στην πράξη αυτό σημαίνει: Παλτό, top, παντελόνι μετρούν ως τρεις στρώσεις – ένα επιπλέον κασκόλ ή ένα δεύτερο μπουφάν σπάει ήδη τον κανόνα. Στους χρωματικούς τόνους μένει το μαύρο η βάση, συμπληρωμένη με το πολύ δύο ακόμη τόνους όπως ανθρακί ή σπασμένο λευκό. Οι υφές επιτρέπεται να αλλάζουν – δέρμα, denim, ζέρσεϊ –, αλλά και εδώ ισχύει: τρεις αρκούν, ένα τέταρτο ύφασμα νερώνει το look μάλλον παρά το εμπλουτίζει.

Τα αξεσουάρ αναλαμβάνουν σε αυτό το look έναν άλλο ρόλο από αλλού: Δεν είναι πρόσθετο, αλλά συχνά το σημείο όπου συμβαίνει η μοναδική χρωματική απόκλιση – ασήμι απέναντι στο μαύρο, μέταλλο απέναντι στο ύφασμα. Μια δερμάτινη ζώνη με ορατή αγκράφα ή ένα καπέλο σε distressed όψη αρκούν συνήθως για να ολοκληρώσουν το look χωρίς να το υπερφορτώσουν.

Η ζώνη λειτουργεί εδώ διπλά: ως λειτουργικό κομμάτι και ως ορατό σπάσιμο στην αλλιώς ήρεμη σιλουέτα. Το καπέλο αντίθετα δουλεύει περισσότερο μέσα από υφή παρά μέσα από αντίθεση – το distressed denim εντάσσεται στη λογική υφής από τις αρχές δόμησης, χωρίς να απαιτεί το ίδιο προσοχή.

Όποιος θέλει να εμβαθύνει τη μονόχρωμη βάση, βρίσκει εκεί τις λεπτομέρειες της all-black παλέτας – εδώ συνεχίζουμε με κίνηση αντί για στασιμότητα, γιατί ένα βίντεο δείχνει συχνά περισσότερα από κάθε φωτογραφία προϊόντος.

Και εδώ φανερώνεται το ίδιο μοτίβο όπως στο πρώτο βίντεο: Η κίνηση κάνει ορατό ό,τι μια ακίνητη λήψη δεν μπορεί να δείξει. Ένα puffer που μετατοπίζει όγκο στο περπάτημα φαίνεται εντελώς διαφορετικά από το ίδιο puffer σε ακινησία – ένας λόγος παραπάνω να σκέφτεσαι το βάρος του υλικού κατά την αγορά, όχι μόνο τη σιλουέτα στην εικόνα.

Τα περισσότερα λάθη δεν προκύπτουν από λάθος κομμάτια, αλλά από λάθος συνδυασμούς. Όποιος έχει μεμονωμένα δυνατά κομμάτια αλλά τα βάζει το ένα πάνω στο άλλο χωρίς σχέδιο, προσγειώνεται στο θεατρικό πιο γρήγορα παρά στο κατασκευασμένο. Τέσσερα μοτίβα εμφανίζονται ιδιαίτερα συχνά.

Όποιος κρατά αυτά τα τέσσερα σημεία στο μυαλό, αποφεύγει το πιο συχνό αρχάριο λάθος: να θέλει πάρα πολλά ταυτόχρονα. Το look ζει από τη συγκράτηση στα σωστά σημεία – ακριβώς εκεί όπου η κλασική Streetwear ποντάρει στην ένταση.

Τον χειμώνα το look φοριέται σχεδόν από μόνο του – παλτό, puffer και πολλές στρώσεις ανήκουν έτσι κι αλλιώς στην κρύα εποχή και μεταφράζονται απευθείας στις αρχές δόμησης. Το καλοκαίρι γίνεται πιο δύσκολο: Ο όγκος και οι στρώσεις έρχονται σε σύγκρουση με τη ζέστη. Η λύση βρίσκεται σε ελαφρύτερα υφάσματα που παρ' όλα αυτά κρατούν δομή – βαμβακερό twill αντί για δέρμα, φαρδύτερα κομμένα αλλά ελαφριά παντελόνια αντί για βαριά cargo υφάσματα.

Όποιος θέλει να φοράει το look όλο τον χρόνο, ας σκέφτεται σε δύο βασικές γκαρνταρόμπες: μία με έμφαση στον χειμώνα με puffer και παλτό, μία με έμφαση στο καλοκαίρι με ελαφριά αλλά φαρδιά κομμένα υφάσματα. Οι αρχές δόμησης μένουν και στις δύο περιπτώσεις ίδιες – μόνο το υλικό αλλάζει.

Όποιος χτίζει το look για πρώτη φορά, δεν χρειάζεται πλήρη σειρά – δύο έως τρία δυνατά κομμάτια αρκούν για την αρχή. Ένα σετ που φέρνει ήδη δομή μαζί του αφαιρεί την περισσότερη δουλειά απόφασης, επειδή το πάνω και το κάτω κομμάτι είναι εναρμονισμένα μεταξύ τους.

Οι πιο συχνές ερωτήσεις για τον όρο, τον διαχωρισμό και την πράξη – απαντημένες σύντομα, με παραπομπή στα κατάλληλα τμήματα πιο πάνω.

Όποιος αφομοιώσει αυτές τις πέντε απαντήσεις, έχει το πιο σημαντικό για την αρχή μαζεμένο – το υπόλοιπο είναι εξάσκηση στον συνδυασμό, όχι επιπλέον γνώση.