1970s Goth Fashion: Gothic sahnesinin ham ilk görünümü

Londra, 1978. Bir bodrum kulübü, stroboskop, kabartılmış siyah saçlı ve ölü maskesi gibi bir yüze sahip bir kadın. Sahnede biri yırtık file çoraplar içinde feedback gürültüsüne karşı çığlık atıyor. O zamanlar kimse buna Goth demiyordu. Punk kararıp içine döndüğünde olan şey buydu, o kadar. Giysiler isimden çok önce geldi.

1970s Goth Fashion, Gothic modanın ilk hali: siyah siluetler, yırtık file kumaşlar, deri ve kalın, dağılmış kajal; 1970'lerin sonunda İngiliz Post-Punk'tan doğdu. Henüz bir etiketi, kuralı ya da kendi mağazası yoktu. Bugün Trad Goth sayılan şey ilk kez burada giyildi — kendini yeniden bir araya getiren bandlar, hayranlar ve kulüp müdavimleri tarafından. Gothic Fashion Rehberi'mizde bugünkü sahnenin yedi arketipini sınıflandırıyoruz; bu yazı ise hepsinin büyüdüğü tek kökü kazıp çıkarıyor.

Erken görünümü anlamak isteyen sırayı tersine çevirmeli: önce stil değil, koşullar geldi. 1970'lerin sonunda İngiltere iflas etmiş, gençlik işsiz, Punk ise kendini sıkmaya başlamıştı. Bu tükenmişlikten daha karanlık, daha yavaş, daha teatral bir şey büyüdü. Sonraki bölümler bu halin nelerden oluştuğunu — ve parçalarını bir kostüm gibi görünmeden bugün nasıl giyebileceğini parçalarına ayırıyor.

1970s Goth Fashion bir kıyafet kuralı değil, tesadüfen giysiye çevrilen bir tutumdu. Mesele reddetmekti: renkli disko çağını, iyimser moda reklamlarını, geleceğin daha iyi olacağı inancını. Siyah araçtı, amaç değil. O zamanlar böyle dolaşan, kutlamaya katılmadığını söylüyordu.

Somut olarak bu şu demekti: dar siyah üstler, çoğu zaman ikinci el ya da evde boyanmış, yanında yırtık taytlar, bit pazarından deri ceketler, bol miktarda şıngırdayan gümüş haç ve üç gece uyumamış gibi görünen bir yüz. Bunu satan bir marka yoktu. İnsan bulduğu şeyden inşa ediyordu.

Evet — ama bugün kullandığımız adla değil. Bir kitle için Goth terimi ancak 1979 civarında ortaya çıktı ve geniş biçimde ancak 1980'lerin başında yerleşti. 70'lerde görünüm Post-Punk'ın kenar bir olgusu olarak vardı: geri kalanından daha karanlık, daha soğuk ve daha melodramatik çalan belirli türde bandların hayranları.

Tarihçiler iki ana anı göstermeyi sever. Bir yandan Londra'daki Batcave kulübü; her ne kadar 1982'de açılsa da 70'lerin sonundan beri var olan sahneyi bir araya topladı. Öte yandan Bauhaus'un 1979 tarihli „Bela Lugosi's Dead" şarkısı — birçokları için Post-Punk'ın işitilir biçimde Goth'a döndüğü kırılma noktası. Giysiler o noktada çoktan oradaydı. Yalnızca onları adlandıracak birine ihtiyaçları vardı.

Önemli olan köken ile olgunluk arasındaki farktır. 70'ler ham maddeyi sağladı: DIY, öfke, ikinci el, teatrallik. Kadife, fırfır ve stüdyo fotoğraflarıyla parlak, ticari olarak değerlendirilen Goth ancak 80'ler boyunca geldi. Bugün 70s Goth giyen, bilinçli olarak daha ham, daha yoksul versiyona başvuruyor.

70'ler görünümü yoktan var olmadı. Görüntülerini 19. yüzyıldan ödünç aldı — Viktoryen yas kültüründen, mezar taşlarından, Bram Stoker ve Mary Shelley'nin soluk roman kahramanlarından. Yasın rengi olarak siyah, çürümenin işareti olarak dantel, boşalmış bir simge olarak haç: bütün bunlar kültürel olarak hazır duruyordu ve genç sahne tarafından yeniden yüklendi.

1800'lerin Viktoryen modası somut biçimler kattı: yüksek yakalar, korse siluetleri, uzun etekler, ağır kumaşlar. 70'ler gençliği bunu ucuza ve yırtığa çevirdi. Gerçek kadife yerine boyanmış pamuk, deri eldiven yerine kesilmiş file eldivenler, mezar ciddiyeti yerine sağlam bir alay dozu vardı. Modelin ciddiyeti Punk'ın alaycılığıyla buluştu.

İşte bu çifte doğa — tarihsel melankoli artı sokak DIY'ı — bugün hâlâ her ciddi Gothic gardırobunun çekirdeğidir. Kökü bilen farklı alışveriş yapar: siyaha göre değil, dokuya, kontrasta ve hangi dönemin alıntılandığı sorusuna göre.

Bandlar olmadan 1970s Goth anlaşılmaz. Stil en baştan bir hayran stiliydi — sahnedeki insanlar gibi giyiniyordun çünkü ait olmak istiyordun. Dört isim erken tarihi taşır:

• Siouxsie and the Banshees — Siouxsie Sioux fiilen kadın Goth siluetini icat etti: kabartılmış saç, siyah gözler, file kumaşlar, askeri kesinlikte kesimler.
• Bauhaus — „Bela Lugosi's Dead" (1979) birçokları için sesin doğuş anı sayılır; Peter Murphy'nin zayıf, teatral sahne varlığı erkek tonunu belirledi.
• Joy Division — renk yerine serin, gri bir ciddiyet; görünüm daha az kostümlüydü, daha çok tekstil biçiminde savaş sonrası hüzün.
• The Cure — Robert Smith biraz sonra bugün hâlâ Goth için kısa formül olan dağılmış ruj yüzünü ve vahşi saçı şekillendirdi.

Belirleyici nokta: bu müzisyenler stilistli mankenler değildi. Neye güçleri yetiyorsa onu giyiyorlardı, hayranlar da aynı ucuz kaynaklardan kopyalıyordu. Bu yüzden 70s Goth asla cilalı görünmez — hamlık hiçbir zaman niyet değil, bütçeydi. Bugün görünümü düzenli fast-fashion siyahından ayıran tam da bu hamlıktır.

Bir 70'ler Goth kombini az sayıda, net tanımlı parçadan oluşur. Pahalı statement parçalardan değil, kombinasyon ve dokudan beslenen bir görünümdür. Temel, dar siyah üstlerdir — fitilli uzun kollu, solmuş grup tişörtü, ince balıkçı yaka. Üzerine doku katmanı gelir: file, yırtık örgü, deri.

İkinci kural kırılmayla ilgili. 70s Goth, katı ile tahrip edilmiş arasındaki kontrasttan beslenir: kasıtlı olarak hasar görmüş kumaşın yanında temiz siyah bir kesim. Düz bir eteğin altında yırtık taytlar, kesin bir deri ceketin altında lime lime bir tişört. Her şeyi düzenli tutan iş siyahına varır; her şeyi tahrip eden kostüme varır. Çekim ikisinin arasında oturur.

Altta iki siluet baskındır: dar boru biçimleri ya da geniş, neredeyse yerde sürünen parçalar. İkisi de siyah, ikisi de tercihen hardware ile — perçinler, zincirler, tokalar. Haç ve kanji detaylı şortlar ve katman pantolonları erken DIY tonunu yakalar, çünkü satın alınmış değil bir araya getirilmiş gibi görünürler.

Son yapı taşı kabuktur: üzerinden çoktan geceler geçmiş gibi görünen bir deri ceket. Görünümün en pahalı parçası ve en önemlisidir, çünkü yumuşak, yırtık geri kalanı bir arada tutar ve ona yapı verir.

Erken Goth en baştan androjendi. Peter Murphy, Robert Smith, Post-Punk sahnesinin yarısı — erkekler kajal, dar siyah siluetler ve her kıyafet düzenini paramparça eden saçlar taşıyordu. Erkekler için 70s Goth, kadın kombinini kopyalamak değil, aynı mantığı erkek bir siluete çekmek demektir: dar siyah üstler, sert ceket, özür dilemeyen bir yüz.

Çoğunun yaptığı hata abartıdır. Gündelik için üç kilo gümüşe ve sahne makyajına ihtiyacın yok. Siyah bir balıkçı yaka, iyi oturan bir deri ceket, koyu dar pantolon ve tek çarpıcı bir aksesuar görünümü kılık değiştirmeye dönüşmeden taşır.

Makyaja ve siluete geçmeden önce — bu karanlık siluet mantığının yalnızca kâğıt üzerinde değil, hareket halinde nasıl hissettirdiğine kısa bir bakış.

Klipte gördüğün tam da mesele: kumaş hareket eder, kesim katı kalır. Hareket ile kontrol arasındaki bu gerilim, 70s Goth'u yalnızca siyah giymekten ayıran şeydir — o zaman da bugün de.

Erken Goth'ta makyaj bir aksesuar değil, görünümün yarısıydı. Temel formül bugün hâlâ sağlamdır: tuval olarak soluk ten, merkez olarak siyah gözler, karşı nokta olarak koyu kırmızı ya da siyah bir ağız. Her şey bilinçli olarak sert, hiçbiri yumuşatılmamış. Gündelik makyaj gibi değil, bir maske gibi görünmeliydi.

Sonraki, daha pürüzsüz 80'ler Goth makyajından farkı bulanıklıkta yatar. 70'lerde kajal dağılmış, kenarlar kirli, bütünü mükemmelden çok ifade doluydu. Robert Smith'in ünlü dağılmış ruj görünümü bunun en saf halidir: kasıtlı olarak özensiz, çünkü mükemmellik hiçbir zaman amaç değildi.

Tüm cinsiyetler için önemli: erken Goth burada hiçbir ayrım tanımıyordu. Erkekler kadınlarla aynı kajalı dağıtıyordu. Görünümü tarihsel olarak doğru yakalayan, makyajı kadınsı bir ekstra olarak değil, cinsiyetten bağımsız bir araç olarak ele alır.

70'ler Goth görünümünü tek bir parça taşıyorsa, o cekettir. Deri ya da suni deri, tercihen yıpranmış, perçinli ya da perçinsiz — yoksa yumuşak, yırtık kombine kenar verir ve her şeyi bir arada tutar. Bu sert kabuk olmadan görünüm hızla belirsizliğe kayar.

Hardware ikinci katmandır: haçlar, zincirler, tokalar, perçinler. 70'lerde bunlar askeri mağazalardan, ikinci el kutularından ve kilise bit pazarlarından geliyordu — hiçbiri pahalı değildi, hepsinin bir hikâyesi vardı. Hata, burada temiz ve yeniye kaymak olurdu. Parlayan, apaçık yeni bir haç, tonu herhangi bir yanlış siluetten daha hızlı bozar.

Bu dört kategori başlangıç noktasıdır, hedef değil. Erken görünümü gerçekten anlamak isteyen onu daha geniş Gothic bağlamına yerleştirmeli — bugünkü sahnenin oluştuğu yedi arketip hepsi bu tek kökten büyür.

Tarihsel referanstan giyilebilir kombine geçiş çoğu zaman tek bir şeyde tökezler: aynı anda çok fazla. Erken Goth gerçek görünüyordu çünkü her gün giyilen az sayıda parçadan oluşuyordu. Bugün file, deri, zincirler, haçlar ve sahne makyajını aynı anda süren, bir insan gibi değil, bir Halloween yorumu gibi görünür.

Giyilebilir versiyon tek bir kuralla işler: bir statement, geri kalan sakin. Yırtık file tayt artı sade siyah. Ya da sert deri ceket artı düz kombin. Ya da dağılmış kajal artı sade giysi. Bir yüksek nokta, geri kalan alçak — 70'ler tonu 2026'nın gündeliğine böyle çevrilir.

O zamandan bugüne geçiş için komşu estetiğe bakmaya değer. 70s Goth doğrudan Punk'tan büyüdü — ve Gothic-Punk çizgisi bugün hâlâ kendi markalarında yaşıyor. Bağlantıyı anlayan daha isabetli karıştırır.

İkinci kısa bir klip, görünümün sert dokusunun gerçek giyside nasıl hissettirdiğini gösterir — erken sahnenin DIY tonuna yakın ama giyilebilir.

Kırmızı çizgi neredeyse elli yıl önceki ile aynı kalır: doku rengi yener. Her şey siyah, öyleyse yüzey karar verir — mat ile parlak, düz ile yırtık, yumuşak ile sert. 70'ler tonu tam da orada yakalanır.

Başarısız denemelerin çoğu eksik parçalardan değil, yanlış tondan kaynaklanır. Biri erken görünümü yakalamak isteyip yerine kostüme ya da jenerik siyaha düştüğünde en sık bu beş hata ortaya çıkar.

Bu beşten kaçınan tonu neredeyse kendiliğinden yakalar. Erken Goth asla karmaşık değildi — sade, ham ve tutarlıydı. Tek bir vintage orijinale sahip olmadan öğrenilebilecek olan tam da budur.

70'lerden orijinal parçalar nadir ve pahalıdır — ve çoğu zaman gereksiz. Görünüm her zaman etiketten değil, kombinasyondan beslendi. Tek parçanın özgünlüğünden daha önemli olan doğru tondur: mat siyah, sert doku, katı ile tahrip edilmiş arasında bir kırılma. Bu kombinasyonu vintage kadar güncel parçalardan da inşa edersin.

70'ler Goth'ta bazı sorular sürekli tekrar eder — isim sorusundan tek tek müzisyenlerin rolüne, sahnenin zirvesine kadar. Kısa yanıtlar:

1970s Goth Fashion bitmiş bir stilden çok bir başlangıç noktasıdır — sonradan bütün bir karanlık estetikler ailesine dönüşen şeyin ham, isimsiz versiyonu. Kökü bilen her sonraki türü daha bilinçli giyer.